Verbonden!
Kun jij je de vorige voetbalzomer nog herinneren? De mannen van Oranje in de halve finale? Het is deze zomer weer tijd voor een groot eindtoernooi. De vrouwen van Oranje stonden op het EK in Zwitserland. Of het nu om mannen of vrouwenvoetbal gaat, we juichen samen. De straten kleuren oranje, tienduizenden fans begeleiden de spelersbus van Oranje in de Oranjemars naar het stadion. Er gebeurt iets bijzonders tijdens de Oranjemars en de wedstrijden van het Nederlandse Elftal. Rivaliteit die normaal gesproken de voetbalwereld domineert – denk aan de verhitte strijd tussen Ajax en Feyenoord, PSV en andere clubs – lijkt even te verdwijnen. In het oranje geklede fans van al die verschillende clubs staan schouder aan schouder, juichen samen voor hetzelfde team, zingen dezelfde liederen. Die collectieve energie, dat gedeelde gevoel van trots en saamhorigheid, dat is verbinding in zijn puurste vorm.
Verbinding is een psychologische basisbehoefte van de mens. Dat betekent dat ieder persoon in meer of mindere mate zich verbonden wil voelen met een ander. Je wilt erbij horen en betekenisvolle relaties met anderen hebben.
Deze blog is de laatste in de serie over psychologische basisbehoeften. Weet je nog waar de vorige twee blogs over gingen? Hier een korte opfrisser:
In de eerste blog stond autonomie centraal. Autonomie gaat over het gevoel van keuzevrijheid en verantwoordelijkheid voor je eigen acties. Het geeft creativiteit, welzijn en betere prestaties, en helpt je om handiger met stress om te gaan. De tweede blog ging over competentie. Competentie gaat over het gevoel bekwaam te zijn, te groeien en te zien dat je inspanning ertoe doet. Dit versterkt je zelfvertrouwen en motivatie, en je kunt er zelf handiger met stress mee worden.
En dat is mooi want stress kan vele voordelen hebben, op voorwaarde dat je een gezonde stresscadans volgt. Dus stressen wanneer nodig en daarna effectief ontspannen. Wist je dat verbinding je heel goed kan helpen bij ontspanning? Nu weet je direct al één van de redenen waarom verbondenheid zo belangrijk is. Want er zijn nog meer redenen waarom het van cruciaal belang voor ons welzijn is. Verder ontdek je in deze blog wat verbondenheid precies inhoudt, wat de gevolgen zijn als jij je niet verbonden voelt en wat je kunt doen om je band met anderen te versterken.
Wat is verbondenheid?
Verbondenheid is, naast autonomie en competentie, één van de drie psychologische basisbehoeften van de mens. De drie behoeften vormen de basis van de zelfdeterminatietheorie, een belangrijke psychologische theorie van Deci en Ryan, die zich richt op motivatie en hoe dat van invloed is op ons gedrag, onze prestaties en ons welzijn.
In lijn met de zelfdeterminatietheorie betekent verbondenheid:
- De behoefte om je verbonden te voelen met anderen, om warme en hechte relaties te hebben. Het gaat om het ervaren van zorg, genegenheid en acceptatie
- De behoefte om erbij te horen, om deel uit te maken van een groep of gemeenschap waar je je veilig en gewaardeerd voelt, een netwerk van steun.
Waarom is verbinding zo belangrijk?
De behoefte aan verbinding is net zo fundamenteel als die aan autonomie en competentie. Het draagt bij aan motivatie, welzijn, zelfregulatie en psychologische groei. Wanneer jij je verbonden voelt:
- Ben je gemotiveerder
- Voel je je gezonder
- Ben je veerkrachtiger
- Lukt het je beter om te ontspannen
- Heb je een netwerk om op terug te vallen voor sociale steun
Verbondenheid is dus essentieel voor je welzijn en ontwikkeling. En het mooiste is, dat het
net als autonomie en competentie, werkt als een katalysator voor de andere psychologische basisbehoeften. Er is bijvoorbeeld onderzoek gedaan in het onderwijs waaruit blijkt dat verbinding de cognitieve vaardigheden van studenten (competentie) kan verbeteren. Als mensen zich verbonden voelen, als ze het gevoel hebben ergens bij te horen, krijgen ze meer zin om zelf dingen te doen (autonomie) en ergens goed in te worden (competentie).
Wat als jij je niet verbonden voelt?
Het kan natuurlijk voorkomen dat jij je met de ene persoon meer verbonden voelt dan met de andere persoon. Maar wat als je op je werk toevallig allemaal collega’s hebt waar jij je niet meer verbonden voelt? Dan kun jij je eenzaam of buitengesloten voelen en dat kan leiden tot verminderde motivatie, betrokkenheid en welzijn.
Ook privé kan het voorkomen dat je je weinig verbonden voelt met andere mensen. Er zijn mensen die geen tot weinig zinvolle relaties hebben met vrienden of familie. Ook in de privésfeer kan dit leiden tot gevoelens van eenzaamheid of zelfs isolement. Vooral het idee dat er dan geen sociaal netwerk van steun is, kan zwaar vallen en zorgen voor stress.
Wat kun je dan doen om meer verbinding te ervaren? Investeren! Kies voor jezelf iemand waarmee jij een betere relatie wilt ontwikkelen. Dat kan een vriendin, collega, buurman, broer of zus of zelfs ouder zijn. Met deze tips kun je de band versterken en meer verbinding ervaren:
- Luister écht
- Stel open vragen
- Deel iets over jezelf
- Doe iets samen
- Laat weten dat je de ander waardeert
Het gaat om tijd voor een ander maken en interesses delen. Het is de moeite waard want een gevoel van verbinding geeft sociale steun, vermindert stress en verhoogt ontspanning.
Hoe zit het met verbondenheid en stress?
Of kunnen we het hier beter over ontspanning hebben? Want met behulp van het knuffelhormoon oxytocine kun je heel goed ontspannen. Oxytocine heeft effect op je hersenen en gedrag. Het zorgt voor meer verbinding, vertrouwen en mentaal welzijn. Bovendien heeft oxytocine een remmende werking op je stresssysteem. Met andere woorden, even minder stress en meer ontspanning.
Het mooie aan oxytocine is dat je het door middel van verbinding kunt verhogen en zo tijdelijk in je stresscadans even kunt ontspannen en opladen. Knuffelen is een belangrijke vorm van verbinding die de afgifte van oxytocine in het lichaam stimuleert. Het zorgt ervoor dat knuffelaars zich even kalmer en gelukkiger voelen. Daarnaast kun je oxytocine boosten door oogcontact te maken, samen te lachen, dansen, zingen of andere vormen van fysieke aanraking. Dit doe je natuurlijk altijd met wederzijdse toestemming, anders werkt het niet 😉.
Dus zo zit het met verbinding!
Verbinding is essentieel voor je welzijn, je motivatie en succes, zowel op je werk als in je privéleven. Het gaat om het ervaren van saamhorigheid, het aangaan van betekenisvolle relaties en het gevoel erbij te horen. Zoals iedereen erbij hoort in de Oranjemars. Net als autonomie en competentie is verbinding een onmisbare bouwsteen voor een gelukkig en gezond leven.
Hoe ervaar jij de verbinding in je leven? Heb je het gevoel dat je voldoende betekenisvolle relaties hebt? En wat zou je kunnen doen om de verbinding met anderen te versterken?
Dit is de laatste blog in de serie van psychologische basisbehoeften. Hopelijk heeft deze reeks je nieuwe inzichten gegeven in het belang van autonomie, competentie en verbondenheid voor jouw welzijn.
